Wholeschool Portal | Home 23 June 2017

Líofa

Scoth na Dramaíochta agus na nÓráidí i mBÁC!

The Sugarclub, Dublin was the venue for this year’s Leabhar na Bliana which recognises the literary brilliance of current Irish writers.  Coláiste Feirste featured strongly at this event through a dramatic representation of some of the wonderful characters in the novels.  Senior students from Coláiste Feirste and Coláiste Iosagáin, Dublin debated the motion, ‘Tá ré leabhar na Gaeilge thart,’ having previously acted as host school to the Belfast visitors. 

Dé Céadaoin 21/11/12, thug daltaí Choláiste Feirste Daltaí na nÓráidíaghaidh ar phríomhchathair na tíre chun cuairt a thabhairt ar mheánscoil lán-Ghaeilge eile, Coláiste Íosagáin. Ní sin an t-aon fháth ar bhuail muid an bóthar go Baile Átha Cliath, áfach. Bhí na daltaí ansin le freastal agus le páirt a ghlacadh sa ghradam bliantúil, Leabhar na Bliana. Thaistil an rang drámaíochta go Baile Átha Cliath ar bhus na scoile go luath ar maidin agus an oíche sin ar intinn acu. Bheadh siad ag ceiliúradh na leabhar a bhí ainmnithe trí dhráma a dhéanamh ar a son. D’oibrigh an lucht drámaíochta go dícheallach díograiseach le cúpla seachtain roimhe sin, chun an dráma a chur le chéile. Lena chois sin, bhí triúr daltaí, Nuala Mheascaigh, Déaglán Mac Conmhaoil agus Aoife Ní Dhochartaigh, ag glacadh páirte in óráid faoi ré agus faoi fhiúntas na leabhar Gaeilge i láthair na huaire.

Is comórtas bliantúil liteartha é, Leabhar na Bliana, a thugann aitheantas ar leith d’údair, d’fhoilsitheoirí agus d’ealaíontóirí na leabhar áirithe. I mbliana, bhí an ócáid stairiúil ag titim amach sa Sugarclub i mBaile Átha Cliath. Bhí imeacht na bliana seo á eagrú ag an Chathaoirleach ar Bhord Gobharnóirí Choláiste Feirste, Seán Mistéil. Is léir go raibh an lucht eagraithe ag iarraidh rud inteacht speisialta difriúil a shocrú agus beartaíodh go mbeadh cláir óráidí agus dráma ag titim amach ar an oíche, rud nár tharla roimhe seo.


Sula ndeachaigh daltaí Choláiste Feirste go dtí an comórtas, chuaigh siad ar cuairt go Coláiste Íosagáin. Is scoil lán-Ghaeilge í Coláiste Íosagáin i gcroí-lár Bhaile Átha Cliath, áit a mbíonn an Ghaeilge á labhairt ar bhonn laethúil. Chuir daltaí agus foireann an choláiste, fearadh na fáilte roimh lucht Choláiste Feirste. I ndiaidh dár lón blasta a chur ar fáil, ghlac daltaí Choláiste Íosagáin na Comórtas Scipeála le Coláiste Íosagáindaltaí s’againne thart na scoile. Bhain na daltaí taitneamh nach beag as an chuairt agus thapaigh siad an deis, Gaeilge a labhairt le Gaeilgeoirí líofa eile as Baile Átha Cliath. I gcaitheamh an turais, bhí faill ag na daltaí cuairt a thabhairt ar ranganna áirithe agus ar an halla spóirt, áit a raibh siad in ann páirt a ghlacadh i gcomórtas scipeála le daltaí Íosagáin. Cuireadh deireadh leis an turas le rud beag ceoil ó scoth ceoltóirí agus seinnteoirí. Thug daltaí agus foireann Choláiste Feirste bualadh mór bos ag deireadh na cuairte agus bhí na hamhráin a bhí á gcánadh ar ár son, i mbéal na ndaltaí s’againne ar feadh an lae iomláin. Ba mhór an onóir a bheith ag éisteacht le Gaeil óga na tíre ag geabadh na teanga binne s’againne i rith an lae. Tá muid ag dúil go mór le caidreamh a chothú agus a neartú amach anseo le Coláiste Íosagáin. Is dócha go dtiocfadh siad ar cuairt go Béal Feirste gan mhoill agus tá muid ag súil go mór leis an fháilte chéanna a chur rompu.

D’fhág muid slán leis na Gaeil mhaithe agus thug muid aghaidh ar an Sugarclub. Bhí na daltaí anois ag smaoineamh go dlúth ar an oíche a bhí rompu, cuid acu rud beag Vaimpír na Gaeilge, Ailfíneirbhíseach fán oíche a bhí le teacht. Shroich muid an áit amach i dtrátha a cúig a chlog sa tráthnóna. Thug sin an deis do na daltaí cleachtadh agus cúpla agallamh a dhéanamh le comhlachtaí teilifíse, ar nós TG4. Chuir Caitríona Hastings (údar Ó Chrann go Crann agus buaiteoir Ghradam Réics Cárlo) fáilte mhór mhaith roimh na daltaí go léir. Ba léir gur chuir sin na daltaí ar a suaimhneas, bhí siad anois ullmhaithe don oíche mhór a raibh i ndán daofa.

Chuir fear an tí tús leis an oíche. I dtús báire, bhí triúr daltaí de chuid Choláiste Íosagáin leis na hóráidí s’acu a thabhairt. I ndiaidh na n-óráidí iontacha s’acu, scairteadh ainm, Nuala Mheascaigh, amach chun an óráid s’aici a chur i láthair. Cé go raibh Nuala rud beag neirbhíseach roimh réidh, chur sí a hóráid in iúl go hálainn agus í ag argóint nach raibh ‘ré na leabhar Gaeilge’ thart. Tar éis di imeacht ón ardán, tháinig Déaglán Mac Conmhaoil aníos agus é ag argóint go raibh ‘ré na teicneolaíochta’ linn agus é ag déanamh a bheag de Pheig agus a macasamhail. Is fear grinn go smior é, Déaglán, agus is beag duine nach raibh ag gáire le linn na cainte s’aige . Chun críoch a chur leis na babhtaí óráidí, shiúil Aoife Ní Dhochartaigh ar an staid le conclúid a thabhairt ar na hóráidí den scoth a rinneadh os comhair an tslua mhóir a bhí i láthair.

Ar a bharr sin, bhí daltaí drámaíochta Choláiste Feirste ag ullmhú sna seomraí gléasta don dráma a chur an múinteoir drámaíochta, Suzanne Waring, le chéile le cuidiú agus tacaíocht óna daltaí. Bhí sé mar rún ag na daltaí gach leabhar a bhí ainmnithe do na gradaim a cheiliúradh, agus ba chinnte gur bhain siad an aidhm sin amach, gan stró. Bhí na haisteoirí ar fad ar dóigh, ach ní mór, Na Daltaí Drámaíochta agus na hÚdáirToirealach Ó Labhraí go háirithe, a mholadh as blas snoite snasta na Transalváine as Gaeilge a chothú. D’fhéadfadh a rá gur bhain an dráma, spotsolas na hoíche as na húdair agus na foilsitheoirí de thairbhe na haisteoireachta molfaí a bhí curtha i láthair sa Sugar Club. I ndiaidh an dráma, bhí faill ghrianghraf ag na daltaí leis na húdair chlúiteacha a bhí ann.

Bhí turas den chéad scoth ag muintir Choláiste Feirste agus is gá dúinn buíochas a ghabháil le Coláiste Íosagáin as fáilte Uí Cheallaigh a chur romhainn agus le cách a bhí páirteach i nGradam na Leabhar 2012. Ní mór dúinn, áfach, buíochas nach beag a ghabháil lenar ndaltaí féin as ucht a gcuid díograise agus oibre le linn an lae ar fheabhas a bhí caite againn i bpríomhchathair na tíre. Ba chóir go raibh bród ar chách a bhí páirteach sa lá stairiúil sin. Maith sibh ar fad! Na Gaeil Abú!

Tá tuilleamh grianghraf ar fáil anseo!

Físeán ar fáil, chomh maith!